Tahliye taahhütnamesi, kiracının kiraladığı taşınmazı belirli bir tarihte boşaltacağını yazılı olarak üstlendiği belgedir. Kiracı bu tarihte taşınmazı boşaltmazsa, ev sahibi ayrıca bir tahliye sebebi ispatlamak zorunda kalmadan icra yoluyla veya dava açarak tahliye isteyebilir. Ancak belgenin hüküm doğurması için kanundaki şartları taşıması gerekir.
Tahliye taahhütnamesi nedir?
Türk Borçlar Kanunu'nun 352. maddesine göre kiracı, kiralananın teslim edilmesinden sonra, kiralananı belirli bir tarihte boşaltmayı yazılı olarak üstlenmişse, ev sahibi bu tarihten itibaren bir ay içinde tahliye talebinde bulunabilir. Tahliye taahhütnamesi, konut ve çatılı işyeri kiralarında ev sahibine tanınan en hızlı tahliye yollarından biridir.
Belge, kanunda sayılan diğer tahliye sebeplerinden farklıdır. İhtiyaç veya yeniden inşa sebebiyle tahliyede ev sahibinin bu sebebi mahkemede ispatlaması gerekir; geçerli bir taahhütnamede ise kiracının kendi yazılı beyanı yeterlidir.
Tahliye taahhütnamesinin geçerlilik şartları
| Şart | Açıklama |
|---|---|
| Yazılı olması | Sözlü taahhüt hüküm doğurmaz; belgenin kiracı tarafından imzalanması gerekir. |
| Teslimden sonra verilmesi | Taahhüt, kiralananın kiracıya teslim edilmesinden sonraki bir tarihte verilmelidir. |
| Belirli bir tahliye tarihi | Belgede taşınmazın hangi tarihte boşaltılacağı açıkça yazmalıdır. |
| Serbest irade | Kiracı taahhüdü baskı altında değil, kendi isteğiyle vermiş olmalıdır. |
Uygulamada en çok tartışılan şart, taahhüdün teslimden sonra verilmesidir. Kira sözleşmesiyle aynı anda, anahtar teslim edilmeden imzalatılan taahhütnameler geçersiz sayılır; çünkü kiracının o sırada evi tutabilmek için imzalamak zorunda kaldığı kabul edilir. Bu nedenle belgenin düzenleme tarihi önemlidir.
Kira sözleşmesindeki tahliye maddesi taahhütname yerine geçer mi?
Bazı kira sözleşmelerinde "kiracı sözleşme süresi sonunda taşınmazı boşaltacaktır" gibi bir madde bulunur. Bu madde sözleşmeyle aynı anda, yani teslimden önce kabul edildiği için tahliye taahhüdü sayılmaz. Belirli süreli konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşme süresinin bitmesi tek başına tahliye sebebi değildir; kiracı bildirimde bulunmadıkça sözleşme aynı koşullarla uzar.
Boş tarihli taahhütname geçerli mi?
Bazı ev sahipleri sözleşme sırasında kiracıya tarihleri boş bırakılmış bir taahhütname imzalatır ve tarihleri sonradan doldurur. Bu durumda kiracı, belgenin sözleşmeyle aynı anda imzalandığını ve tarihlerin sonradan doldurulduğunu ileri sürebilir. Ancak ispat yükü kiracıdadır ve bunu ispatlamak çoğu zaman zordur. Kiracıların tarihi boş bir taahhütnameyi hiç imzalamaması en güvenli yoldur.
Ev sahibi taahhütnameye dayanarak nasıl tahliye ister?
Ev sahibinin iki yolu vardır:
- İcra yoluyla tahliye: Taahhüt edilen tarihten itibaren bir ay içinde icra dairesine başvurularak tahliye takibi başlatılır ve kiracıya tahliye emri gönderilir. Kiracı itiraz etmezse taşınmaz icra dairesi aracılığıyla boşaltılır.
- Dava yoluyla tahliye: Aynı bir aylık süre içinde sulh hukuk mahkemesinde tahliye davası açılabilir. Dava yoluna gidilecekse, kira uyuşmazlıklarında zorunlu olan arabuluculuğa önce başvurulmalıdır.
Bir aylık süre kaçırılırsa, ev sahibi bu taahhütnameye dayanarak tahliye isteme imkânını kaybedebilir. Bu nedenle sürenin takibi ev sahibi açısından belirleyicidir.
Kiracı tahliye emrine nasıl itiraz eder?
Tahliye emri tebliğ edilen kiracı, belgedeki imzanın kendisine ait olmadığını veya taahhüdün geçersiz olduğunu ileri sürerek itiraz edebilir. İtiraz süresi ve yeri tahliye emrinde yazar. Kiracı itiraz ederse ev sahibi, takibe devam edebilmek için icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını ister; mahkeme de taahhütnamenin geçerliliğini inceler.
İmzaya itiraz edilmemesi halinde imza kabul edilmiş sayılır. Bu nedenle belgeyi imzalamadığını düşünen kiracının bunu itirazında açıkça yazması gerekir.
Kiracı ve ev sahibi nelere dikkat etmeli?
- Kiracılar için: Tarihleri boş bir belgeyi imzalamayın. Sözleşmeyle aynı gün taahhütname imzalatılmak isteniyorsa, bunun hukuki sonuçlarını bilerek karar verin ve imzaladığınız her belgenin bir kopyasını saklayın.
- Ev sahipleri için: Taahhütnameyi anahtar tesliminden sonra, düzenleme ve tahliye tarihleri açıkça yazılı şekilde alın. Taahhüt tarihinden itibaren bir aylık süreyi takvime işleyin.
Sık sorulan sorular
Tahliye taahhütnamesinin noterde yapılması gerekir mi?
Hayır, adi yazılı şekilde yapılması yeterlidir. Ancak noterde düzenlenmesi imza ve tarih konusundaki tartışmaları önemli ölçüde azaltır.
Evli kiracının tek başına verdiği taahhüt geçerli mi?
Kiralanan aile konutu olarak kullanılıyorsa, kiracı eşin tahliye taahhüdü vermesi için diğer eşin açık rızası aranır; aksi halde taahhüt geçersiz sayılabilir.
Kiracı taahhüt ettiği tarihte çıkmazsa kira ödemeye devam etmeli mi?
Evet. Kiracı taşınmazı kullanmaya devam ettiği sürece kira borcu devam eder.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; taahhütnamenin geçerliliği somut olayın koşullarına göre değerlendirilir.