Hizmet Tespit Davası
Hizmet tespit davası, sigortasız çalıştırılan veya çalışması Sosyal Güvenlik Kurumu'na eksik bildirilen kişinin, gerçek çalışma süresinin mahkemece tespit edilmesi için açtığı davadır. Dava, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır (5510 sayılı Kanun m. 86). İş Mahkemesi'nde görülür ve arabuluculuk şartı aranmaz.
Hizmet tespit davası nedir?
İşveren, çalıştırdığı kişiyi işe başlamadan önce Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirmek ve primlerini ödemekle yükümlüdür. Bu yükümlülük yerine getirilmezse veya çalışma günleri ya da ücret eksik bildirilirse, çalışan kişi emeklilik için gereken prim günlerini kaybeder. Hizmet tespit davası, bu kayıp sürelerin mahkeme kararıyla sigortalılık kayıtlarına işlenmesini sağlar.
Hangi durumlarda hizmet tespit davası açılır?
| Durum | Dava türü |
|---|---|
| Hiç sigortalı bildirilmeden çalışma | Hizmet tespit davası |
| Bazı ayların veya günlerin eksik bildirilmesi | Eksik gün tespit davası |
| Ücretin gerçekten düşük bildirilmesi | Prime esas kazanç tespiti davası |
| İşe giriş tarihinin geç bildirilmesi | Hizmet başlangıç tarihinin tespiti davası |
Hizmet tespit davasının süresi nedir?
Hizmet tespit davası, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır (5510 sayılı Kanun m. 86). Bu süre hak düşürücüdür ve mahkemece kendiliğinden dikkate alınır. Örneğin 2021 yılında sigortasız geçen çalışmalar için dava en geç 31 Aralık 2026'ya kadar açılmalıdır.
Yargıtay uygulamasına göre, işe giriş bildirgesinin Kurum'a verilmiş olması veya çalışmanın Kurum denetimiyle tespit edilmiş olması halinde beş yıllık süre uygulanmaz.
Hizmet tespit davası kime karşı açılır?
Dava işverene karşı açılır ve Sosyal Güvenlik Kurumu da davaya dahil edilir. İşveren bir şirketse dava şirkete karşı açılır; işyeri devredilmişse devralan işveren de sorumlu tutulabilir. Görevli mahkeme İş Mahkemesi, yetkili mahkeme ise işin yapıldığı yer veya davalının yerleşim yeri mahkemesidir.
Hangi deliller kullanılır?
Hizmet tespit davaları kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkeme delilleri kendiliğinden de araştırır. Sık kullanılan deliller şunlardır:
- Bordro tanıkları: Aynı dönemde aynı işyerinde kayıtlı olarak çalışan kişiler.
- Komşu işyeri tanıkları: Çevredeki işyerlerinin sahipleri veya çalışanları.
- Banka kayıtları: İşverenden düzenli yapılan ücret ödemeleri.
- Yazışmalar ve belgeler: İşyeri kartı, görev yazıları, mesajlar ve e-postalar.
- Kurum kayıtları: SGK denetim raporları ve işyeri sicil dosyası.
Hizmet tespit davası nasıl açılır?
- Hizmet dökümü alınır: e-Devlet üzerinden SGK hizmet dökümü alınarak eksik dönemler belirlenir.
- Deliller toplanır: Tanıkların kimlikleri, banka kayıtları ve yazışmalar hazırlanır.
- Dava dilekçesi: İşverene karşı, SGK'nın da davaya dahil edilmesi talebiyle İş Mahkemesi'nde dava açılır. Arabuluculuk aranmaz.
- Yargılama: Mahkeme Kurum kayıtlarını getirtir, tanıkları dinler ve gerekirse zabıta araştırması yaptırır.
- Karar ve kayıt: Kesinleşen karar SGK'ya bildirilir ve tespit edilen süreler sigortalılık kayıtlarına işlenir.
Hizmet tespit davasının sonuçları nelerdir?
Tespit edilen çalışma süreleri, emeklilik için gereken prim günü ve sigortalılık süresi hesabında dikkate alınır. Bu sürelere ait primler ve gecikme zamları işverenden tahsil edilir. Ayrıca işveren hakkında sigortalıyı bildirmeme nedeniyle idari para cezası uygulanabilir (5510 sayılı Kanun m. 102).
Dilekçe rehberleri
Sık sorulan sorular
Hizmet tespit davası için arabuluculuk gerekli mi?
Hayır. Hizmet tespiti davaları zorunlu arabuluculuk kapsamı dışındadır.
Hala aynı işyerinde çalışırken dava açabilir miyim?
Evet. Dava için iş ilişkisinin sona ermiş olması gerekmez.
Sadece tanıkla hizmet tespit edilebilir mi?
Mahkeme tanık beyanlarını diğer delillerle birlikte değerlendirir; bordro tanıklarının beyanı özellikle önemlidir.
Hizmet tespit davası emekliliğimi öne çeker mi?
Tespit edilen günler prim günü sayısını artıracağından emeklilik şartlarının daha erken tamamlanmasını sağlayabilir.
Kaynakça
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.