İçeriğe atla

İtirazın İptali Davası

İtirazın iptali davası, borçlunun ödeme emrine itiraz etmesiyle duran ilamsız icra takibinin devamı için alacaklının genel mahkemede açtığı davadır. Dava, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıl içinde açılmalıdır (İİK m. 67). Mahkeme alacağı haklı bulursa itiraz iptal edilir, takip kaldığı yerden devam eder ve şartları varsa borçlu en az yüzde 20 oranında icra inkar tazminatına mahkûm edilir.

İtirazın iptali davası nedir?

İtirazın iptali davası, alacağın varlığının genel mahkemede tam bir yargılamayla tespit edilmesini sağlayan bir eda davasıdır. Mahkeme, alacaklının gerçekten alacaklı olup olmadığını tüm delilleri inceleyerek belirler; verilen karar maddi anlamda kesin hüküm oluşturur. Bu yönüyle itirazın iptali davası, yalnızca belgelere dayalı ve hızlı bir inceleme yapan itirazın kaldırılması yolundan ayrılır.

İtirazın iptali davası hangi şartlarda açılır?

  • Başlatılmış bir ilamsız icra takibi bulunmalıdır.
  • Borçlu ödeme emrine süresinde itiraz etmiş ve takip durmuş olmalıdır.
  • İtiraz borca ilişkin olmalıdır; borçlu yalnızca icra dairesinin yetkisine itiraz etmişse itirazın iptali davası açılamaz.
  • Dava, itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmalıdır.
  • Kambiyo senetlerine dayalı takip, rehnin paraya çevrilmesi ve ilamsız tahliye takiplerinde itirazın iptali davası kural olarak uygulanmaz.

İtirazın iptali ile itirazın kaldırılması arasındaki fark nedir?

Konuİtirazın iptaliİtirazın kaldırılması
DayanakİİK m. 67İİK m. 68
MerciGenel mahkeme (asliye hukuk, ticaret, tüketici vb.)İcra mahkemesi
Süreİtirazın tebliğinden itibaren 1 yılİtirazın tebliğinden itibaren 6 ay
İspatHer türlü delilKanunda sayılan belgeler (imzası ikrar edilmiş adi senet, resmi belge vb.)
Kararın niteliğiMaddi anlamda kesin hükümYalnızca takip hukuku bakımından sonuç doğurur
YargılamaTam yargılamaBasit ve hızlı inceleme

Alacağı kanunda sayılan belgelere dayanmayan alacaklı için tek yol itirazın iptali davasıdır. Belgeye dayanan alacaklı ise iki yoldan birini seçebilir.

İtirazın iptali davasında arabuluculuk zorunlu mu?

İtirazın iptali davasında arabuluculuk şartı, alacağın kaynağı olan hukuki ilişkiye göre belirlenir. Alacak ticari bir işlemden, tüketici işleminden, iş ilişkisinden veya kira ilişkisinden doğuyorsa dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m. 5/A, 7036 sayılı Kanun m. 3, 6502 sayılı Kanun m. 73/A, HUAK m. 18/B). Arabuluculukta geçen sürede bir yıllık dava açma süresi işlemez.

Hangi mahkeme görevlidir?

Görevli mahkeme, takibe konu alacağın niteliğine göre belirlenir:

Alacağın kaynağıGörevli mahkeme
Genel hukuki ilişkilerAsliye Hukuk Mahkemesi
Ticari ilişkilerAsliye Ticaret Mahkemesi
Tüketici işlemleriTüketici Mahkemesi
İş ilişkisiİş Mahkemesi
Kira ilişkisiSulh Hukuk Mahkemesi

Yetkili mahkeme genel yetki kurallarına göre belirlenir; uygulamada borçlunun yerleşim yeri veya sözleşmenin ifa yeri mahkemesinde dava açılır.

İcra inkar tazminatı nedir?

İcra inkar tazminatı, haksız itirazıyla alacağın tahsilini geciktiren borçluya yüklenen yaptırımdır. İtirazın iptali davasında borçlunun itirazı haksız bulunursa ve alacak likit, yani belirli veya belirlenebilir nitelikteyse, borçlu talep üzerine alacak tutarının yüzde 20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilir (İİK m. 67/2). Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırsa aynı oranda tazminat alacaklıya yüklenebilir.

İtirazın iptali davası nasıl açılır?

  1. Sürenin kontrolü: İtirazın alacaklıya tebliğ tarihi belirlenir ve 1 yıllık süre hesaplanır.
  2. Arabuluculuk: Alacak ticari, tüketici, iş veya kira ilişkisinden doğuyorsa arabulucuya başvurulur.
  3. Dava dilekçesi: İcra dosyası bilgileri, alacağın dayanağı, itiraz edilen tutar ve icra inkar tazminatı talebiyle görevli mahkemeye başvurulur.
  4. Yargılama: Mahkeme icra dosyasını getirtir, tarafların delillerini toplar; gerekirse ticari defterler bilirkişiye inceletilir.
  5. Karar ve takibin devamı: Dava kabul edilirse itiraz iptal edilir ve alacaklı takibe kaldığı yerden devam eder.

İtirazın iptali davası ne kadar sürer?

Süre, mahkemenin türüne, delillerin niteliğine ve bilirkişi incelemesi gerekip gerekmediğine göre değişir. Ticari defter incelemesi gereken dosyalar daha uzun sürer; istinaf ve temyiz aşamaları toplam süreyi artırır. Arabuluculuk aşaması genellikle birkaç hafta içinde tamamlanır.

Dilekçe rehberleri

Sık sorulan sorular

Bir yıllık süre geçerse ne olur?

İtirazın iptali davası açılamaz; ancak alacaklı genel hükümlere göre alacak davası açabilir. Bu durumda icra inkar tazminatı istenemez.

İtirazın iptali davası sürerken borçlu ödeme yaparsa ne olur?

Dava konusuz kalır; yargılama giderleri ve tazminat, davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre değerlendirilir.

Borçlu yalnızca faize itiraz ettiyse ne olur?

İtiraz edilmeyen asıl alacak için takip devam eder; itirazın iptali davası yalnızca itiraz edilen faiz kısmı için açılır.

Alacaklı hem itirazın kaldırılmasını hem iptalini isteyebilir mi?

Aynı anda değil; ancak itirazın kaldırılması talebi reddedilen alacaklı, süre içindeyse itirazın iptali davası açabilir.

İcra ve İflas Hukuku SSS

Kaynakça

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki görüş niteliği taşımaz.

WhatsApp ile yazın (yeni sekmede açılır)