Sözleşmeler Hukukunda Dilekçe Rehberi

Bu bölümde hangi rehberler var?

Sözleşme uyuşmazlıklarında hangi yol izlenir?

Hangi yolun seçileceği; alacağın belgelere dayanıp dayanmadığına, tutarına, borçlunun tutumuna ve delil durumuna göre belirlenir. Alacak belgelerle açıkça ispatlanabiliyorsa icra takibi hızlı bir başlangıç sağlar; alacak tartışmalıysa doğrudan dava açmak itiraz ve itirazın iptali aşamalarında geçecek süreyi kısaltabilir.

Dilekçelerde bulunması gereken ortak unsurlar

1. Taraf bilgileri: Tarafların tam adı veya unvanı, kimlik veya vergi numarası ve tebligata elverişli adresi.
2. Sözleşme bilgisi: Sözleşmenin tarihi, türü ve uyuşmazlığa konu maddeleri.
3. Olayların anlatımı: Sözleşmeye aykırılığın veya borcun nasıl doğduğunun tarih sırasıyla anlatımı.
4. Talep: İstenen tutar veya işlem, verilen süre ve faiz talebi.
5. Hukuki dayanak: Türk Borçlar Kanunu ve ilgili kanun hükümleri.
6. Deliller: Sözleşme, fatura, dekont, yazışmalar ve tutanakların listesi.
7. İmza: Islak imza veya elektronik imza.

Hangi belgeler hazırlanmalı?

• Sözleşme ve ekleri: İmzalı sözleşme, ek protokoller, teknik şartnameler ve teklifler.
• Ödeme ve teslim belgeleri: Faturalar, irsaliyeler, teslim ve kabul tutanakları, banka dekontları.
• Yazışmalar: Taraflar arasındaki e-posta ve mesajlar, toplantı notları.
• Bildirimler: Gönderilen ihtarnameler ve karşı tarafın cevapları.
• Ticari kayıtlar: Tacirler arasındaki uyuşmazlıklarda cari hesap ekstresi ve ticari defter kayıtları.

Sürelere neden dikkat edilmeli?

Sözleşme uyuşmazlıklarında hem kanuni süreler hem de sözleşmede kararlaştırılan süreler önem taşır. Ödeme emrine itiraz için 7 gün, itirazın iptali davası için itirazın tebliğinden itibaren bir yıl, mahkeme kararına karşı istinaf için iki hafta süre vardır. Zamanaşımı süreleri genel olarak on yıl, kira, faiz, ücret, vekalet ve eser alacaklarında beş yıldır. Ayıplı mal ve eserlerde ayıbın uygun sürede bildirilmesi gerekir; bildirim geciktirilirse alıcı veya iş sahibi işi kabul etmiş sayılabilir. Sözleşmede fesih için bildirim süresi öngörülmüşse, bu süreye uyulmadan yapılan fesih tazminat sorumluluğu doğurabilir.

Arabuluculuk başvurusu nasıl yapılır?

Ticari alacaklarda, tüketici hakem heyeti sınırını aşan tüketici uyuşmazlıklarında, iş ve kira uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Başvuru, karşı tarafın veya başvuranın yerleşim yerindeki adliyede bulunan arabuluculuk bürosuna yapılır. Başvuru formunda tarafların bilgileri, uyuşmazlığın konusu ve talep edilen tutar yer alır. Arabulucu tarafları toplantıya çağırır; anlaşma sağlanırsa düzenlenen belge ilam niteliğindedir. Anlaşma sağlanamazsa son tutanak dava dilekçesine eklenir. Arabuluculukta geçen süre, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin hesabında dikkate alınmaz.

Görevli ve yetkili mahkeme nasıl belirlenir?

Sözleşme uyuşmazlıklarında görevli mahkeme, uyuşmazlığın niteliğine göre değişir. Tacir olmayan kişiler arasındaki sözleşmelerden doğan davalara asliye hukuk mahkemesi, ticari işlere asliye ticaret mahkemesi, tüketici işlemlerine tüketici mahkemesi, iş ilişkisinden doğan davalara iş mahkemesi, kira ilişkisinden doğan davalara ise sulh hukuk mahkemesi bakar. Yetkili mahkeme kural olarak davalının yerleşim yeri mahkemesidir; sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa yerinde de açılabilir. Tacirler arasında sözleşmeyle yetkili mahkeme belirlenmişse bu mahkemede dava açılmalıdır. Görevsiz veya yetkisiz mahkemede açılan dava, dosyanın gönderilmesi nedeniyle zaman kaybına yol açar.

Dilekçeyi kim verebilir?

Dilekçe, sözleşmenin tarafı olan kişi veya şirket tarafından ya da vekili aracılığıyla verilir. Şirketler adına imza atan kişinin temsil yetkisi imza sirküleriyle belgelenmelidir. Alacağı devralan kişi, devir sözleşmesini ekleyerek kendi adına başvurabilir. Vefat eden kişinin alacakları için mirasçılar, mirasçılık belgesini ekleyerek birlikte başvuru yapar. Kefil veya üçüncü kişi tarafından ödenen borçlar için rücu talebinde ise ödemeyi gösteren belgeler dilekçeye eklenmelidir.

Sık yapılan hatalar

• İhtarnamede kanuni süreden kısa süre verilmesi: Örneğin kira bedeli için 30 günden kısa süre veren ihtar tahliye sonucu doğurmaz.
• Yanlış adrese bildirim: Sözleşmedeki tebligat adresi ve güncel adres kontrol edilmelidir.
• Arabuluculuk şartının atlanması: Zorunlu hallerde arabulucuya başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir.
• Faiz başlangıcının belirlenmemesi: Temerrüt tarihi ve faiz türü açıkça yazılmalıdır.
• Delillerin eksik gösterilmesi: Yazılı yargılamada deliller dilekçeler aşamasında bildirilmelidir.

Karşı tarafın ihtarnamesine nasıl cevap verilir?

Karşı taraftan bir ihtarname alındığında, cevap vermek kural olarak zorunlu değildir; ancak sessiz kalmak bazı durumlarda iddiaların kabulü gibi yorumlanabilir ve ileride aleyhe delil olarak kullanılabilir. Cevap ihtarnamesinde iddialara tek tek ve belgelerle karşılık verilmesi, borcun bulunmadığı veya ödendiği ileri sürülüyorsa bunu gösteren dekontların belirtilmesi önerilir. İhtarnamede verilen süre kanuni bir süreye bağlıysa, örneğin kira bedelinin ödenmemesi halinde, sürenin hesaplanması ve süre içinde ödeme veya itiraz yapılması hak kaybını önler.